Sjoukje van Oosterhout

Vraagt: De motie vraagt de regering energiebesparing een prioriteit te maken in het NPE met concrete doelen per sector, en de Kamer voorafgaand aan de voorjaarsbesluitvorming van 2027 hierover te informeren.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat energie die niet wordt gebruikt niet opgewekt hoeft te worden en energiebesparing daarmee de snelste en goedkoopste route is naar een weerbaarder energiesysteem. Ook stelt de motie dat het NPE van 2023 een nationaal programma energiebesparing aankondigde, maar de sectorale streefwaarden niet zijn vastgesteld en het programma in de actualisatie niet meer wordt genoemd.

Vraagt: De motie vraagt de regering om in het NPE einddata voor olie en gas op te nemen voor het gebruik als brandstof.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat de sluiting van de Straat van Hormuz de importkosten voor fossiele brandstoffen bijna heeft verdubbeld, dat een snellere afbouw de kwetsbaarheid verkleint, dat er voor kolen al een wettelijke einddatum is en dat het NPE geen einddata per fossiele brandstof bevat.

Vraagt: De motie vraagt de regering om in de Energieraad te pleiten voor een bindend Europees uitfaseerpad met einddatum voor fossielebrandstofsubsidies in het post-2030-kader, en de Kamer te informeren over concrete Nederlandse voorstellen.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat Nederland voorzitter is van de COFFIS-coalitie voor uitfasering van fossiele subsidies, het kabinet Europese afbouw in het coalitieakkoord heeft vastgelegd, de Europese Commissie eind 2026 voorstellen aankondigt, en een groot deel van de Nederlandse fossiele subsidies een Europese grondslag heeft.

Vraagt: De motie vraagt de regering om aan de Kamer te rapporteren hoe maatschappelijke schade, pakkans en afschrikwekkende werking worden gewogen in de handhavings- en opsporingsprioriteit.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat milieuvervuiling grote maatschappelijke schade veroorzaakt, dat beperkte middelen voor handhaving en opsporing leiden tot lage pakkans en lage afschrikwekkende werking, en dat hogere prioriteit en meer middelen veel schade en maatschappelijke kosten kunnen vermijden.

Vraagt: De motie vraagt de regering om met het Openbaar Ministerie in overleg te treden over strafrechtelijke vervolging van vervuilers en het consequent ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordelen, en de Kamer hierover voor de zomer van 2027 te informeren.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat opzettelijke milieuvervuiling vrijwel altijd economisch gemotiveerd is, dat vervuilers zelden strafrechtelijk worden vervolgd en dat de Wet ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel zelden wordt toegepast, terwijl juristen dit zeer effectief vinden.

Vraagt: De motie vraagt het kabinet zich in de ETS-onderhandelingen in te zetten voor het beprijzen van niet-CO2-effecten van de luchtvaart, zodra de gegevens er zijn om te beoordelen of dat effectief en haalbaar is, en de Kamer daarover te informeren.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat de klimaatimpact van de luchtvaart voor een groot deel komt door niet-CO2-effecten, en dat deze nu niet wordt meegenomen in de ETS-beprijzing, terwijl de benodigde gegevens al verzameld worden.

Vraagt: De motie vraagt het kabinet om de voorgestelde uitbreiding van de ETS-reikwijdte te ondersteunen en een constructieve houding in te nemen ten aanzien van verdere uitbreiding.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat de klimaatimpact van de luchtvaart toeneemt, dat CORSIA onvoldoende effect sorteert, en dat uitbreiding van ETS naar vertrekkende vluchten tot 5.000 kilometer meer CO2-reductie en investeringsopbrengsten oplevert.

Vraagt: De motie vraagt het kabinet om in het kader van de Europese inzet voor COP31 te pleiten voor een Europese roadmap om fossiel uit te faseren.

Waarom (volgens de indieners): De motie stelt dat de transitie weg van fossiele energie een belangrijk onderwerp zal zijn op de klimaattop. Verschillende EU-landen hebben al plannen gepresenteerd, maar de EU als geheel nog niet. De EU heeft een cruciale rol en medeverantwoordelijkheid om de klimaattop tot een succes te maken.