Debat
Plenair debat (wetgeving)
Begroting Klimaat en Groene Groei (37 020-XXIII) (1e TK)
4 november 2026
Bron: Tweede Kamer, verslag en video ↗
Samenvatting
Per spreker, gemaakt door AI uit het verslag
AI Samenvattingen · niet door de Tweede Kamer
Sjoukje van Oosterhout PRO
- Oosterhout van vindt dat het kabinet te weinig doet om de klimaatdoelen te halen en dat het klimaatbeleid ambitieuzer en eerlijker moet.
- Oosterhout van wil de extra winsten van raffinaderijen belasten en het geld gebruiken om de energierekening van gewone mensen te verlagen en woningen te isoleren.
- Oosterhout van vraagt waarom het kabinet wel geld uittrekt voor bedrijven, maar niets extra's doet voor de energierekening van gewone mensen.
- Oosterhout van vraagt om snel een garantieregeling voor warmtenetten uit te werken en wil zonnepanelen en warmtepompen betaalbaar maken, ook voor huurders.
- Oosterhout van wil stoppen met plannen voor nieuwe kerncentrales en vraagt om meer geld voor groene industrie en het Klimaatfonds, ook na 2030.
Felix Klos D66
- Klos steunt de begroting, maar zegt dat meer nodig is om de klimaatdoelen te halen en vraagt het kabinet in 2027 om een plan met maatregelen en geld.
- Klos wil een huurprogramma voor warmtepompen zonder hoge aanschafkosten en vraagt de minister dit snel uit te werken met bedrijven.
- Klos vraagt om een landelijke aanpak die huishoudens beloont voor slim stroomgebruik en dient met de ChristenUnie een voorstel in voor extra subsidie voor flexibel stroomgebruik door bedrijven.
- Klos vraagt de minister om regels en onduidelijkheid rond zonnepanelen op balkons weg te nemen, zodat ook mensen zonder eigen dak stroom kunnen opwekken.
- Klos wil sneller kleine kerncentrales ontwikkelen en vraagt om steun voor ontwikkelaars, duidelijke vergunningen en het aanwijzen van locaties binnen twee jaar.
Daniël van den Berg JA21
- Berg van den wil de industrie behouden en vraagt het kabinet welke bedrijven en productieketens in Nederland blijven.
- Berg van den wil lagere energiekosten voor bedrijven door meer compensatie, lagere energiebelasting en lagere netwerktarieven.
- Berg van den wil stoppen met de verdere uitbreiding van wind op zee en inzetten op minstens acht grote kerncentrales en kleine reactoren bij industrieclusters.
- Berg van den wil meer binnenlandse gaswinning, voldoende gevulde gasopslagen en een strategische noodvoorraad, met Groningen als noodvoorziening.
- Berg van den wil de gasbelasting verlagen om mensen met energiearmoede te helpen en steunt de begroting in de huidige vorm niet.
Alisha Müller VVD
- Müller vraagt het kabinet om naast klimaat ook economie en weerbaarheid mee te wegen, daarvoor meetbare doelen vast te leggen en over de resultaten te rapporteren.
- Müller wil de wachtlijst voor stroomaansluitingen in 2030 naar bijna nul brengen door het bestaande stroomnet slimmer te gebruiken en het net sneller uit te breiden.
- Müller steunt maatregelen om elektriciteit voor bedrijven betaalbaar te houden en vraagt om blijvende oplossingen voor het verschil in netkosten met buurlanden.
- Müller wil dat het kabinet volgend jaar minstens twee locaties voor kleine kerncentrales aanwijst en vraagt om Borssele te bekijken als locatie voor een geavanceerde reactor.
- Müller vraagt om snellere vergunningen voor gaswinning op de Noordzee en wil dat de minister uitstel van de Europese Methaanverordening steunt.
Henk Jumelet CDA
- Jumelet zegt dat een sterke economie en verduurzaming samen moeten gaan en vraagt om voldoende schone, betaalbare en betrouwbare energie.
- Jumelet vraagt de minister om innovatie en de circulaire economie te stimuleren, onder meer door nieuwe technieken zoals ijzerpoeder sneller in de praktijk toe te passen.
- Jumelet vraagt om een concreet plan voor het verwijderen van CO2 uit de lucht en wil de locaties en infrastructuur van kolencentrales gebruiken voor nieuwe toepassingen.
- Jumelet wil kernenergie als onderdeel van de energiemix en vraagt het kabinet te kijken naar kleine kerncentrales bij datacenters, maar noemt Groningen geen geschikte locatie voor twee grote kerncentrales.
- Jumelet vraagt om maatregelen voor betaalbare energie en een betrouwbare levering, waaronder een voorstel voor een capaciteitsmechanisme uiterlijk in juli 2027 en een onderzoek naar risico’s voor de gaslevering.
Mona Keijzer Lid Keijzer
- Keijzer wil de overgang naar schone energie minder snel en minder ambitieus maken, zodat het klimaatbeleid betaalbaar blijft.
- Keijzer vraagt het kabinet om meer afstand tussen windmolens en woningen en om afgeschreven windmolens niet meer te vervangen.
- Keijzer zegt dat meer windmolens en zonnepanelen geen zin hebben omdat het elektriciteitsnet de extra stroom niet aankan.
- Keijzer vraagt wat de subsidies voor waterstof en windparken opleveren en wanneer waterstof zonder subsidie kan werken.
- Keijzer steunt de pleidooien voor kernenergie en zegt dat de mens invloed heeft op klimaatverandering, maar dat de invloed van Nederland klein is.
Jimmy Dijk SP
- Dijk zegt dat veel mensen de energierekening niet kunnen betalen en stelt voor de btw op energie te verlagen van 21% naar 9%.
- Dijk wil een energieplafond invoeren en de winsten van grote energiebedrijven gebruiken om dat te betalen.
- Dijk wil de privatisering van de energiemarkt terugdraaien en zegt dat energie niet goedkoper is geworden en de keuzevrijheid niet is toegenomen.
- Dijk vraagt het CDA om duidelijkheid over kernenergie en de kosten voor de verwerking van kernafval.
- Dijk vraagt de minister wat de minister gaat doen voor huurders die volgens Dijk hogere kosten hebben en te maken krijgen met veranderingen rond salderen.
Gideon van Meijeren FVD
- Meijeren van zegt dat er geen klimaatprobleem is en dat klimaatverandering vooral door natuurverschijnselen wordt veroorzaakt, terwijl de invloed van de mens volgens Meijeren van te verwaarlozen is.
- Meijeren van wil het klimaatbeleid stoppen, het ministerie van Klimaat opheffen, de Klimaatwet intrekken en uit het Parijsakkoord stappen.
- Meijeren van zegt dat het Nederlandse klimaatbeleid veel kost en volgens de berekeningen waarnaar Meijeren van verwijst weinig invloed heeft op de opwarming.
- Meijeren van wil gas winnen onder Groningen met compensatie voor Groningers, kerncentrales bouwen en windparken en zonnevelden afbreken, waarbij besparingen naar lastenverlichting gaan.
- Meijeren van vraagt om meer openheid over belangen bij klimaatbeleid en verwijt Dassen dat Dassen het debat met FVD weigert en FVD zonder argumenten extremistisch noemt.
Dion Huidekooper D66
- Huidekooper wil de afhankelijkheid van buitenlandse energie en grondstoffen verkleinen met schone energie van eigen bodem, grondstoffenwinning in Europa en recycling.
- Huidekooper vraagt de minister naar de gevolgen van mogelijke Chinese exportbeperkingen voor de Nederlandse industrie en wil dat de Rijksoverheid circulaire producten als eerste klant inkoopt.
- Huidekooper vraagt het kabinet om dit voorjaar fiscale en andere beleidsopties te sturen die de positie van circulaire ondernemers verbeteren.
- Huidekooper vraagt of er gesprekken zijn om een fabriek voor chemische recycling naar Nederland te halen en wil een concreet plan om groene industrie aan te trekken.
- Huidekooper wil ultrafast fashion bij voorkeur in Europees verband aanpakken en is tegen heropening van het Groningse gasveld omdat dit volgens Huidekooper niet veilig kan.
Christine Teunissen PvdD
- Teunissen vindt dat het kabinet te weinig doet om de klimaatdoelen te halen en vraagt om fossiele subsidies te schrappen en de CO2-heffing terug te brengen.
- Teunissen stelt voor om te investeren in openbaar vervoer, isolatie van sociale huurwoningen, groen in de buurt en een snelle overgang naar gezonde landbouw.
- Teunissen vraagt om extra geld voor woningcorporaties om woningen te isoleren en vraagt hoe de minister zorgt voor klimaatdoelen voor de landbouw in 2040.
- Teunissen vraagt de minister om in kaart te brengen hoeveel schone energie en ruimte nodig zijn en om biomassa uit alle subsidieregelingen te schrappen.
- Teunissen wil ultrafast fashion aanpakken naar het voorbeeld van Frankrijk en vindt dat wind, zon, opslag en groene waterstof betere oplossingen zijn dan kernenergie.
Henk Vermeer BBB
- Vermeer wil een energiebeleid dat betaalbaar en betrouwbaar is en vraagt om een jaarlijks overzicht van de totale kosten van het energiesysteem voor huishoudens en bedrijven.
- Vermeer vraagt hoeveel extra stroomaansluitingen en transportcapaciteit de investeringen tegen een vol elektriciteitsnet in 2027 opleveren, uitgesplitst per provincie.
- Vermeer wil kernenergie met grote centrales en kleine reactoren in de regio, vraagt om duidelijkheid over de kosten en wil dat het Rijk plannen van provincies mogelijk maakt zonder de regie over te nemen.
- Vermeer wil dat inwoners invloed hebben op besluiten over windturbines en vraagt of inspraak kan leiden tot aanpassing of stopzetting van een project.
- Vermeer vraagt welke lessen het kabinet trekt uit de problemen met warmtenetten in Transvaal, wie ingrijpt en wie betaalt als leidingen moeten worden vervangen.
Laurens Dassen Volt
- Dassen vraagt om beleid binnen de planetaire grenzen en om prijsprikkels die milieuschade beperken.
- Dassen wil de financiering van onderzoek naar de Golfstroom voortzetten en vraagt om voorbereiding op mogelijke vertraging of stilstand.
- Dassen vraagt om betere Europese afstemming over energie, meer energiebesparing in de industrie en aandacht voor duurzaamheid en Europese onafhankelijkheid bij datacenters.
- Dassen wil de circulaire economie versnellen door belemmeringen voor bedrijven aan te pakken en vraagt aandacht voor recyclingbedrijven die onvoldoende kunnen opschalen.
- Dassen weigert een klimaatdebat te voeren met mensen die ontkennen dat klimaatverandering door mensen wordt veroorzaakt en vindt dat het debat over feiten moet gaan.
Pieter Grinwis ChristenUnie
- Grinwis maakt zich zorgen over het verdwijnen van industrie uit Nederland en vraagt de minister naar de stapeling van kosten, de concurrentiepositie en mogelijk extra beleid.
- Grinwis vraagt duidelijkheid over geld na 2030 voor woningisolatie, subsidies, het Warmtefonds en warmtenetten, en wil mensen helpen bij de aanschaf van een warmtepomp.
- Grinwis vraagt om beter strategisch gasbeleid, gesprekken met de NAM over gasopslagen en meer ruimte voor EBN om gasvoorraden aan te houden.
- Grinwis wil meer geld voor de Flex-e-regeling tegen netcongestie en vraagt of gemeenten meer inzicht in en zeggenschap over de ruimte op het stroomnet kunnen krijgen.
- Grinwis vraagt om 200 miljoen euro voor de glastuinbouw zonder voorwaarden vrij te geven en vraagt aandacht voor de hoge energiekosten in Caribisch Nederland in 2027.
André Flach SGP
- Flach wil bedrijven en huishoudens door de verduurzaming helpen en vraagt waarom steun voor stroomintensieve bedrijven gekoppeld is aan investeringen in energiebesparing en elektrificatie.
- Flach vraagt om uitbreiding van de Flex-e-regeling en wil gerichte steun voor ijzerpoedertechnologie, waarvoor Flach een amendement voorbereidt.
- Flach vindt de ambities voor wind op zee niet realistisch en stelt een investeringssubsidie voor aardwarmte voor.
- Flach stelt 100 miljoen euro extra voor kleine kernreactoren voor en wil eerst duidelijkheid over locaties voor grote kerncentrales.
- Flach vraagt of het kabinet steun voor verduurzaming van de glastuinbouw doorzet, zonder die afhankelijk te maken van de bijmengverplichting en ETS2.
Ismail el Abassi DENK
- Abassi El vraagt de minister om de energierekening nog deze winter te verlagen door de energiebelasting tijdelijk te verlagen en een gericht prijsplafond in te voeren.
- Abassi El vraagt om een concreet plan om alle sociale huurwoningen goed te isoleren en pleit voor isolatie van alle woningen.
- Abassi El zegt dat meer dan 500.000 huishoudens in energiearmoede leven en dat één op de vier huishoudens overweegt deze winter de verwarming niet aan te zetten.
- Abassi El zegt dat het energiefonds beperkt is en dat veel huishoudens geen hulp krijgen, terwijl mensen een aanvraag moeten doen en op steun moeten wachten.
- Abassi El vraagt D66 wat de partij op korte termijn gaat doen voor mensen die bang zijn de energierekening niet meer te kunnen betalen.
Alexander Kops PVV
- Kops vindt dat de minister te veel geld aan klimaatbeleid uitgeeft en te weinig doet om de energierekening van huishoudens te verlagen.
- Kops vraagt waarom de energiebelasting op gas verder stijgt en waarom op energie 21% btw wordt geheven.
- Kops vraagt hoe de minister ervoor zorgt dat ook huishoudens die vanwege de kosten in de kou zitten steun uit het Noodfonds Energie kunnen krijgen.
- Kops is tegen een verplichte warmtepomp en tegen windturbines op korte afstand van woningen.
- Kops vraagt het CDA wat de partij gaat doen om de energielasten te verlagen en te voorkomen dat huishoudens een beroep op het noodfonds moeten doen.
ⓘ AI-samenvattingen zijn geen officiële Kamerteksten en kunnen fouten bevatten. Bron: Tweede Kamer ↗